Lekker mee naar Abilene, of toch maar eigenwijs?

Trainen is soms ook verhalen vertellen. Hier is een leuke die ik onlangs hoorde:

Een echtpaar in Texas zit met de ouders van de vrouw een spelletje domino te spelen op de veranda. Iemand vraagt: "Wat zullen we doen met het eten?" De vader van de vrouw zegt: "Zullen we naar Abilene rijden en in het Café daar gaan eten?"

Er valt even een stilte, en in de hitte vegen mensen wat zweet van het voorhoofd. De vrouw zegt dat het haar wel een goed idee lijkt. Haar man vraagt nog even hoe ver het rijden is (ruim 80 kilometer) en of de airco al gerepareerd is ("Nope"), en zegt dan dat hij wel wil als zijn schoonmoeder ook wil. Natuurlijk, zegt die, dat wil ze wel.

De rit is lang, stoffig en smoorheet. De hamburgers zijn niet te eten. De terugrit is al net zo onaangenaam.

Als ze na vier uur weer thuis zijn, zegt iemand dat het toch best wel leuk was.
Voorzichtig brengt de schoonmoeder dan naar voren dat ze eigenlijk liever thuis was gebleven. "Ik ging vooral mee omdat jullie zo enthousiast leken."
De man zegt, "Ik ging vooral mee om jullie een plezier te doen."
De vrouw zegt, "Ik ging vooral mee omdat pa het voorstelde."
Iedereen kijkt de vader aan. "Tja," zegt die, "ik stelde het alleen maar voor omdat ik dacht dat jullie je zaten te vervelen."

Soms heb je van overeenstemming meer last dan van een conflict. Het kan dus geen kwaad elkaar bij een besluit even te vragen: "Are we going to Abilene?"

Als de vos de passie preekt ...

Een van de dingen die je vaak hoort, en die me ook vandaag weer werd verteld, is dat we passie moeten hebben.
Dat zette me even aan het denken.

Passie. Is dat nodig?
Ja, natuurlijk. Zonder passie geen energie, geen beweging, geen voldoening.

Passie. Ben je er dan?
Volgens sommigen wel. 'Alles waar je van kunt dromen kun je ook bereiken,' zeggen ze dan. Zou dat zo zijn?


Eind 19e en begin 20e eeuw waren tientallen mensen bezig om machines uit te vinden waarmee ze konden vliegen. Velen besteedden jaren van hun tijd en een groot deel van hun spaarcenten hieraan.
Je kunt wel zeggen dat ze een bewonderenswaardige passie hadden.
De meesten kwamen niet serieus van de grond. Zij die dat wel deden kwamen meestal ook weer ongezond hard neer. Een aantal van hun pogingen kun je zien in een grappig (en soms ook pijnlijk) filmpje. Blijf vooral kijken tot de tweede verschijning van de raketten-man (rond 1:30).

Wilbur en Orville Wright, een tweetal weinig opvallende fietsenmakers uit Ohio, slaagden er wel in een gecontroleerde vlucht uit te voeren. Waren zij dan gepassioneerder over wat ze deden dan die anderen?
Dat leert de geschiedenis niet. Wat de geschiedenis wel leert is een paar andere dingen:

De gebroeders Wright hadden als fietsenmakers enige kennis van constructies. Maar daar lieten ze het niet bij.
Ze lazen de geschriften van andere luchtvaartpioniers, en trokken hun conclusies daaruit. Ze testten modellen uit in een primitieve windtunnel. Ze gingen stap voor stap te werk, en leerden uit iedere stap weer. Waar hun kennis tekort schoot, bijvoorbeeld op het gebied van de motor, riepen ze hulp in.
Ze hielden een 'low profile', klopten zich niet in het openbaar op de borst over hun passie. Ze hielden hun doel voor ogen en deden gewoon wat gedaan moest worden om dat te bereiken.

Passie was bij hen een gerichte liefde voor het idee dat ze werkelijkheid wilden laten worden. Daarnaast hadden ze daadkracht en geduld, ze kenden hun grenzen, en ze waren bereid te leren uit ervaringen, om hun kennis en vaardigheid te vergroten.

Dat is een combinatie waar je succes mee maakt.

Roots

Net terug van een stedentrip naar Wenen. Niet alleen de stad van Sissi-souvenirs, maar ook een van de geboorteplaatsen van de moderne tijd, de moderne kunst, het moderne denken. De stad die zowel Hitler als Freud, Theodor Herzl en Ludwig Wittgenstein vormde. De stad waar de architect Loos strakke moderne gebouwen naast de barokke paleizen bouwde, en waar Friedensreich Hundertwasser daar weer bontgekleurde sprookjeshuizen naast liet zetten.

Het is ook de stad waar mijn grootvader tot zijn 25e jaar woonde. Een beetje mijn stad, dus.
Het was mooi, maar soms lastig, om een deel van mijn roots tegen te komen waar ik me niet dagelijks bewust van ben. De omgangsvormen, die kalmer en indirecter, maar soms ook stugger zijn dan in Nederland. Het grotere beroep op collectieve regels en fatsoensnormen, wat soms prettig is (rustig in een park zitten zonder schetterende muziek), maar soms niet (de felheid waarmee museumsuppoosten de regels handhaven is bepaald verontrustend).
Ik leerde mezelf ook weer wat beter kennen: die indirectheid die ik goed ken, de moeite die ik soms heb met Nederlandse grote bekken.

We vinden onszelf tegenwoordig vooral zelfstandige individualisten. Terwijl we voor een groot deel ook het product zijn van de omgeving. We denken vaak dat we dingen uit vrije wil doen, maar in feite zijn we vaak onbewust nog steeds bezig te reageren op wat we uit onze omgeving mee hebben gekregen.
En zonder gelijk Sigmund Freud te gaan spelen: het is wel handig om het verschil tussen vrije keuzes en automatismen te leren kennen, als we echt effectief willen functioneren.

Chicken game (deel 2)

Voor politieke bloggers is het hoogseizoen. Ik ben geen politieke blogger, maar ik moest wel denken aan mijn eerdere blogpost over onderhandelen en wie er het eerst toegeeft.

Wie er in het Catshuis nu het meest heeft toegegeven, daar blijken de geleerden die het ineens irrelevante akkoord hebben gelezen het nog niet over eens. Zelfs over de reden die Wilders had om uit de auto springen tast men in het duister. Het lijkt wel Kremlin-watchen.

Wat in ieder geval opviel was dat Wilders zichzelf met zijn onwrikbare uitspraken in een lastig parket had gemanoeuvreerd.

Het was de afgelopen jaren gewoonte om het politieke spel te bedrijven alsof je een prullerig souvenir nog voor een acceptabele prijs wilt verkopen: namelijk, beginnen met een hoge prijs in te zetten. Denk in de politiek aan de beroemde 'breekpunten', iets waar Wilders in grossierde.

Dat lijkt heel krachtig. Het probleem is echter: de ingewikkelde kwesties waar we in de politiek en in organisaties (en in het dagelijks leven) mee te maken hebben, zijn niet te vergelijken met een souvenirshop. In zo'n kwestie, waarin gezamenlijk zoeken naar oplossingen een vereiste is, betekent een hoog openingsbod dat er onherroepelijk een moment komt dat je daarop terug moet komen. En hoe hoger het bod, en hoe schriller de toon, hoe groter het gezichtsverlies.

En gezichtsverlies is iets wat een man als Wilders zich niet kan en wil veroorloven. Veel van de dingen die hij in naam van zijn kiezers als 'breekpunt' op de kaart zette waren niet of nauwelijks te verenigen met het kabinetsbeleid, en omgekeerd. En dat leverde een spagaat op, die niet meer tot een constructieve oplossing kon leiden.

Het M&M-moment

Een van de leuke dingen van zelfstandige zijn is dat niemand je vertelt wat je moet doen.

Een van de lastige dingen van zelfstandige zijn is dat niemand je vertelt wat je moet doen.

Om te voorkomen dat ik aan het eind van een dag denk 'Wat heb ik vandaag eigenlijk gedaan?' moet ik mezelf aan het begin van die dag altijd even goed toespreken en op het spoor zetten. Mijn eigen manager zijn, zogezegd.
Dus voordat ik in de wirwar van klusjes, afspraken en e-mails duik, even een moment om te bedenken: waar was ik ook al weer mee bezig, en wat ga ik vandaag doen om daar een stap verder in te komen?

Het beste werkt dat als ik niet alleen klakkeloos een lijstje ga schrijven, maar begin met een korte meditatie. Dat is voor mij de beste manier om te focussen.

Meditatie en management. Mijn persoonlijke M&M-moment.

Innovatie en beheersbaarheid

In veel organisaties of afdelingen die ICT-diensten aanbieden lopen ze ertegenaan: de klant wil nieuwe oplossingen en het management wil innovatie, en tegelijk wil de klant betrouwbare service en wil het management dat alles beheersbaar blijft.

Veel bordjes om tegelijkertijd omhoog te houden. Daarover gaat mijn artikel "Een dans van tegengestelden" dat afgelopen najaar in het Tijdschrift IT Management verscheen. Hier te downloaden.

Chicken game

Ik ben geen fan van het huidige kabinet, maar afgelopen week wilde ik beroepshalve wel even de vlieg op de muur van het Catshuis zijn.

Het 'weglopen' van Geert Wilders is soms uitgelegd als een manier om zijn latere handtekening onder het akkoord makkelijker aan zijn achterban te verkopen. Best mogelijk.
Maar misschien was het ook wel gewoon een spelletje Chicken, zoals dat vaker bij onderhandelingen voorkomt.

Bij Chicken gaan twee partijen een spannende uitdaging aan, waarbij degene die het eerste opgeeft een 'chicken' (wij zeiden als kinderen: 'bange schijtert') is. In een voorbeeld uit de film Rebel Without A Cause doen twee jongens wie het verst in een auto naar een ravijn durft te rijden zonder te stoppen.

Slimme onderhandelaars houden altijd in gedachte wat hun beste alternatief is wanneer de onderhandelingen mislukken. Men noemt dit je BAZO, je Beste Alternatief Zonder Overeenkomst, en een bekend principe bij (coalitie)onderhandelingen is dat meestal niet degene met de grootste mond of de beste argumenten het grootste deel van de koek krijgt, maar degene met de betere BAZO, die dus bijvoorbeeld makkelijker kan zeggen: 'Oké, als het zo moet, dan maar nieuwe verkiezingen."

Het wordt lastig wanneer beide partijen de ander willen laten geloven dat zij de beste BAZO hebben. In dat geval kan het machtsspel uitlopen op een echt partijtje Chicken, waarbij de dialoog enigszins versimpeld kan worden weergegeven als:
'Ik hou ermee op hoor.'
'Nou, ga maar als je dat wilt.'
'Ik ga echt hoor.'
'Nou ga dan.'
waarbij beide partijen hopen dat de ander zal inbinden.

Het blijft speculeren of dit echt gebeurd is. Maar als het zo is zullen we straks aan het akkoord kunnen zien wie er het langst in de auto is blijven zitten.